Οι πρόγονοι των κητοειδών όπως είναι τα δελφίνια, ήταν θηλαστικά που είχαν εξελιχθεί και ζούσαν στην επιφάνεια της γης. Πριν από 55 εκατομμύρια χρόνια αυτά τα ζώα επέστρεψαν στο υδάτινο περιβάλλον και ως θηλαστικά έπρεπε να αναπτύξουν μία προσαρμοσμένη αναπνευστική στρατηγική.

Όλα τα χερσαία θηλαστικά έχουν μια ακούσια και αυτόνομη αναπνοή, που δεν ελέγχεται από βούληση ή συνείδηση. Τα υδρόβια θηλαστικά αντίθετα -όπως τα κητοειδή- έχουν μια συνειδητή αναπνοή και αποφασίζουν εκείνα πότε χρειάζονται αέρα. Ακόμη και όταν βρίσκονται στην επιφάνεια, αναπνέουν μόνο 3 φορές το λεπτό, με πολύ γρήγορες και βαθιές αναπνοές που γεμίζουν του πνεύμονα κατά 80 ή 90%.

Ένα εύλογο ερώτημα τώρα, είναι με ποιόν τρόπο τα δελφίνια κοιμούνται και κυρίως πώς αναπνέουν όταν κοιμούνται.

Για εξηγηθεί πώς κοιμούνται τα δελφίνια, πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε την κατάσταση του ύπνου και του ξυπνητού στα θηλαστικά.

Ενώ μεταξύ της κατάστασης εγρήγορσης και της κατάσταση ύπνου μπορεί εύκολα να γίνει διάκριση, η διαδικασία ύπνου έχει δύο στάδια: τον ύπνο μη REM και τον ύπνο ταχέων κυμάτων ή REM. Όταν είναι ξύπνια, τα θηλαστικά έχουν μη συγχρονισμένη εγκεφαλική δραστηριότητα, η οποία δείχνει κύματα μικρού εύρους αλλά με υψηλή συχνότητα. Στην κατάσταση ύπνου, η διαδικασία συγχρονίζεται, αυξάνει το πλάτος των κυμάτων και μειώνει τη συχνότητα.

Κατά τη διάρκεια της μη REM φάσης, η μυϊκή δραστηριότητα του σώματος μειώνεται προοδευτικά, μέχρι να ακυρωθεί η ίδια -στη φάση REM- με αποτέλεσμα να προκαλείται μια μυϊκή ατονία από τον αυχένα προς τα κάτω(οι μύες του σώματος δεν αποκρίνονται εκείνη τη στιγμή). Ένα άλλο χαρακτηριστικό της φάσης REM είναι η ταχεία κίνηση των ματιών και η μείωση της θερμοκρασίας του σώματος.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70 μια ομάδα σοβιετικών ερευνητών ανακάλυψε τον τρόπο που κοιμούνται τα δελφίνια. Αν και ο ύπνος αποτελείται από δύο στάδια όπως προαναφέραμε, στα δελφίνια παρατηρείται μόνο η μη REM φάση, η οποία συμβαίνει με μία ημισφαιρική διαδικασία, δηλαδή όταν ένα δελφίνι κοιμάται, μόνο το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου του «σβήνει», ενώ το άλλο συνεχίζει την επαγρύπνηση του.

Η μετάβαση από την κατάσταση εγρήγορσης στην κατάσταση ύπνου γίνεται σταδιακά, έτσι στα δελφίνια όταν ένα ημισφαίριο πηγαίνει να κοιμηθεί, το άλλο ξυπνά. Προφανώς ενδιάμεσες καταστάσεις μπορούν να παρατηρηθούν στις οποίες κάθε ημισφαίριο είναι μισό ξύπνιο και μισό κοιμάται.

Η φάση ύπνου REM στα δελφίνια δεν έχει ποτέ προσδιοριστεί, σε αντίθεση με άλλα κητοειδή όπως οι θαλάσσιοι λέοντες.

Ο ιδιαίτερος αυτός ημισφαιρικός ύπνος στα δελφίνια, εμφανίζεται κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, το απόγευμα ή στη δύση του ηλίου. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι και τα δύο ημισφαίρια έχουν τον ίδιο χρόνο ύπνου.

Η ύπαρξη αυτού του τύπου ύπνου συνεπάγεται μια σειρά συμπεριφορών που επιτρέπουν στο δελφίνι να συνεχίσει να αλληλεπιδρά με τον έξω κόσμο. Ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά, για παράδειγμα, είναι ότι τα δελφίνια κοιμούνται με ένα μάτι ανοικτό. Όταν το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, βρίσκεται στη φάση ύπνου μη REM, το αριστερό μάτι κλείνει, όταν το αριστερό ημισφαίριο κοιμάται, το δεξί μάτι κλείνει.

Ενώ ένα δελφίνι κοιμάται, μπορεί να συνεχίσει να εκτελεί διάφορες δραστηριότητες , όπως η ανάπαυση στην επιφάνεια, η αναπνοή, το κολύμπι και ακόμη και η επικοινωνία με άλλα παρόμοια.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα δελφίνια δεν έχουν φάσεις REM στον ύπνο τους επειδή όταν μπαίνουν σε αυτή τη φάση, η ατονία των μυών θα μπορούσε να τα πνίξει , αλλά οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι γι ‘αυτό. Στην πραγματικότητα, εάν υπήρχε η ενιαία ημισφαιρική φάση REM, μόνο το ήμισυ του σώματος θα κοιμόταν, ενώ το άλλο μισό θα μπορούσε να συνεχίσει να είναι σε επαγρύπνηση με αντισταθμιστικούς μηχανισμούς.

Αυτό που φαίνεται να είναι πλέον αποδεκτό, είναι ότι ένα δελφίνι δεν μπορεί να έχει έναν ενιαίο ημισφαιρικό ύπνο REM επειδή θα μπορούσε να μην είναι σε θέση να γνωρίζει ποιος είναι ο ύπνος και ποια είναι η πραγματικότητα. Ένα μέρος του εγκεφάλου του θα αναλύει δεδομένα από τον πραγματικό κόσμο, ενώ ένα άλλο, δεδομένα από τον κόσμο των ονείρων, κάτι που εάν συνέβαινε, θα το καθιστούσε εύκολο θήραμα.

πληροφορίες από animalpedia.it

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here